Polska Farmacja zaskakuje Europę!
Podczas Vaccine Meeting 2026 w Sejmie dr n. farm. Mikołaj Konstanty przedstawił rozwój szczepień realizowanych w polskich aptekach. Wystąpienie pokazało, że polska farmacja ma się czym pochwalić – apteki coraz wyraźniej stają się miejscem nie tylko wydawania leków, ale także realnego wsparcia profilaktyki zdrowotnej.
Podkreślono, że w aptekach można obecnie wykonać 26 szczepień zalecanych, z czego 18 objęto refundacją podania. Liczba aptecznych punktów szczepień wzrosła do około 2200, a tylko w ostatnim kwartale 2025 r. i pierwszym kwartale 2026 r. podano w nich około 1,2 mln dawek szczepionek.
Jednym z najważniejszych powodów tego sukcesu jest prostsza – szybsza ścieżka dla pacjenta – wszystko można załatwić podczas jednej wizyty w aptece: od konsultacji i recepty farmaceutycznej, po kwalifikację, szczepienie i dokumentację. Zwrócono też uwagę na rosnące znaczenie koadministracji, czyli podania więcej niż jednej szczepionki podczas jednej wizyty.
Spotkanie pokazało duży potencjał aptek jako lokalnych centrów profilaktyki. Wskazano również na potrzebę dalszych zmian, m.in. umożliwienia farmaceutom szczepień poza apteką oraz rozszerzenia zakresu usług dla kolejnych grup pacjentów.
Jak apteki stały się GAME CHANGEREM w szczepieniach? – wystąpienie dr. n. farm Mikołaja Konstantego podczas Vaccine Meeting 2026.
Transkrypcja wystąpienia:
Szanowni Państwo, Pani Marszałek, koleżanki i koledzy, jesteśmy dzisiaj w takim momencie, któremu sam się dziwię.
Po pierwsze, dwa sezony temu stałem tutaj przed Państwem i rozmawialiśmy o możliwościach systemowych i o zmianie. Nie wiem, czy Państwo pamiętacie o tym, jak długo czekaliśmy na tę zmianę, aby zaprosić pozostałe zawody medyczne do wsparcia profilaktyki.
Dzisiaj jesteśmy w takim momencie, kiedy stoimy tutaj przed Państwem i opowiadamy o rzeczach, które się wydarzyły, ale na które pracowaliśmy bardzo długo i za które będę chciał Państwu dzisiaj podziękować.
Dlatego, że mam dzisiaj wielką szansę, wielką możliwość, ale także wielki honor reprezentować farmaceutów europejskich.
Polska farmacja przewodniczy w tym roku, organizacji europejskiej, farmaceutycznej organizacji europejskiej, która zrzesza, szanowni Państwo, Prawie 500 tysięcy farmaceutów, to jest 200 tysięcy aptek. To jest pół miliarda pacjentów, którzy codziennie przychodzą do europejskich aptek.
Dlaczego o tym mówię?
Dlatego, szanowni państwo, że to, co wydarzyło się w Polsce, jest rzeczą niestandardową.
Kiedy miałem dwa tygodnie temu możliwość przemawiania w Europarlamencie i omawiania tego, co dzieje się w Polsce, to nasze koleżanki, nasi koledzy mówili, „wow, to jest coś innego”.
Kiedy powiedziałem, że w polskiej aptece można wykonać 26 różnych szczepień z grupy szczepień zalecanych, enumeratywnie wymienionych w rozporządzeniu ministra i powiedziałem, że 18 z nich zostało objęte refundacją, wszyscy mówili: „Mikołaj, jak wyście to zrobili? Jak wam się to udało zrobić? Jak przekonaliście regulatora? Jak przekonaliście środowiska? Jak udało wam się pogodzić te trudne rzeczy?”
Jeżeli państwo zobaczycie na to, co wydarzyło się w aptecznych punktach szczepień, To potężna zmiana.
Proszę zauważyć, że w pandemii COVID, jeżeli pandemia COVID przyniosła coś ciekawego, coś dobrego, to szanowni państwo apteczne punkty szczepień.
Ich mieliśmy 2,5 tysiąca.
Niestety, wzorem również innych krajów europejskich po pandemii ilość tych punktów zaczęła nam diametralnie spadać. Co więcej, wtedy jako OPZCI, i tutaj szanowni państwo dziękuję wszystkim osobom zaangażowanym, postanowiliśmy zrobić coś odwrotnego. Postawić na te apteczne punkty szczepień, aby one się mogły nadal rozwijać.
I ten taki patchworkowy system doprowadził do tego, że po spadku do prawie poniżej tysiąca aptecznych punktów szczepień, w tym roku możemy się pochwalić, na koniec sezonu, na koniec pierwszego kwartału liczbą 2200 na terenie całego kraju. Jeżeli zobaczycie Państwo również na szczepienia i Państwa pracę, która została w kolejnych sezonach dokładana, to wynik, który pokazuje, że ostatni kwartał 2025 i pierwszy kwartał 2026 przynosi milion dwieście tysięcy dawek podanych w aptecznych punktach szczepień.
Panie profesorze, czy myśmy się czegoś takiego spodziewali?
Chyba nie.
A czy chcieliśmy tego?
Pracowaliśmy nad tym i za to, szanowni państwo, farmaceuci dziękuję, za to, że daliście nam możliwość, a pacjenci mówią: „zróbcie coś jeszcze, bo potencjał jest potężny”.
Jeżeli rozmawiamy o tym, co wydarzyło się w ostatnim kwartale, a także tak naprawdę podsumowując ten sezon, to pan minister raczył zwrócić uwagę, że 60% szczepień przeciw COVID zostało podane w aptekach, ponad 30% przeciw RSV, co piąte szczepienie przeciw grypie.
Zauważcie państwo, że systemowy udział aptek absolutnie jest widoczny.
Co więcej, apteki stają się wzorem krajów europejskich małymi centrami zdrowia, gdzie rozmawiamy już nie tylko o dyspensacji leków, o przeciwwskazaniach, o interakcjach, ale rozmawiamy o profilaktyce.
Chcielibyśmy oczywiście to rozszerzać.
Wydaje się to możliwe w trakcie rozmów.
Poruszamy ten temat wielokrotnie, ale wydaje się, że ten trend europejski, a właściwie trend światowy, o którym mówi Światowa Organizacja Farmaceutyczna w Polsce nabiera tempa i jest to dla nas bardzo pozytywna zmiana.
Co przyczyniło się, szanowni państwo, do tego sukcesu?
Bo o tym możemy mówić absolutnie z podniesioną głową.
Po pierwsze skrócenie ścieżki do jednej wizyty.
Dlaczego?
Dlatego, że przez lata mówiliśmy o tym, że pacjent jest rozdarty.
Pacjent potrzebuje sporo czasu, potrzebuje wielu wskazówek i co więcej jego jedna wizyta w POZ-cie, pobranie recepty, umówienie się na kolejną wizytę, spotkanie ludzi chorych po drodze.
Co więcej, próba znalezienia szczepionki w aptece, A konieczność powrotu do POZ-u powodowała, że tak naprawdę różnica pomiędzy wystawionymi receptami, a zrealizowanymi szczepieniami była potężna.
W związku z tym ten sezon pokazuje, że ta szybka ścieżka, ten fast track, który daje podczas jednej konsultacji farmaceutycznej możliwość wystawienia recepty farmaceutycznej, szanowni państwo, kwalifikacji, podania, wystawienia dokumentacji medycznej i wystawienia elektronicznej karty szczepień jest tym game changerem, jest tą zmianą, na którą żeśmy czekali.
Czyli refundowana recepta farmaceutyczna, finansowanie kolejnych, właściwie od lutego, 18 już różnych szczepień dla dorosłych, jeżeli chodzi o świadczenie podania, to jest ta zmiana.
Ale jest jeszcze, szanowni państwo, cichy bohater tego sezonu.
I to jest coś, co chyba zaskoczyło nas wszystkich, bo tym cichym bohaterem jest koadministracja.
Koadministracja szczepień, czyli coś, co myśmy zdefiniowali, jako szanowni państwo możliwość przyjęcia przez pacjenta więcej niż jednej szczepionki podczas podania.
Jeżeli zobaczycie państwo na to rozwiązanie, o którym przez lata farmaceuci mówili, że jest bardzo trudne, dlatego, że jeżeli zapraszaliśmy naszych pacjentów do podania, to pacjenci mówili, ok, może w aptece to dobra zmiana, ale kiedy mówiliśmy o drugim podaniu, to mówili: „panie magistrze, tu pan jednym chce już mi krzywdę zrobić, a dwa czy trzy w ogóle nie wchodzą w grę”.
I nagle okazało się, że ta praca również wykonana przez OPZCI, przez nagłośnienie, przez publikację, zmieniła stan umysłu pacjentów.
Uwaga, co czwarty pacjent w zeszłym sezonie przyjął więcej niż jedną dawkę szczepienia w aptece.
W związku z tym ta zmiana powoduje to, na co czekaliśmy naprawdę długi czas, czyli wzrost wyszczepialności.
Panowie ministrowie mówicie, że to nie jest sukces.
Ja wiem, że my dzisiaj możemy powiedzieć, że Polska jest w ogonie, jeżeli chodzi o wyszczepialność.
Zdajemy sobie z tego sprawę.
Ale nie ma drugiego kraju w Europie, w którym trend został ustawiony absolutnie odwrotnie niż to miało miejsce do tej pory.
Ten wzrost, ta możliwość oraz postawienie na pozostałe zawody medyczne dały nam zupełnie inne możliwości.
Chciałbym, żebyście Państwo wiedzieli, że w Europie mamy 16 krajów, w których można dokonywać szczepień, ale w części z nich nie szczepią farmaceuci, szczepią inne zawody medyczne, dzierżawione są gabinety.
W związku z tym ta zmiana jest bardzo odważna i przynosi efekt.
Jeżeli zobaczycie państwo na statystykę tych podań koadministracyjnych, to najbardziej oczywiście popularne wydają się być: grypa z RSV, COVID z grypą, COVID z RSV, grypa pneumokoki.
Te połączenia są bardzo istotne, ale skąd one się wzięły, szanowni państwo?
OPZCI przygotowało publikację, w której jasno Pan Profesor i jego zespół zaadresowali, za co serdecznie dziękujemy, informacje zarówno do zawodów medycznych, jak i do pacjentów, że jest to możliwe i że uwaga, jest to bezpieczne.
I pacjenci poddają się temu rytmowi i tej narracji i przyjmują poszczególne, szanowni państwo, szczepienia podczas jednej wizyty, zgodnie z tym, co OPZCI rekomenduje na kolejne sezony.
Co więcej, szanowni państwo, cały czas patrzymy z podniesionym czołem w kierunku wyzwań, które są przed nami, bo tych nam nie brakuje.
Pan profesor mówił, że to jest projekt z długą brodą.
Panie profesorze, ja myślę, że to jest projekt na początku drogi, on się będzie dopiero rozwijał, dlatego że cały czas musimy zwracać uwagę na to, co jest z punktu widzenia nas jako zawodu medycznego, szanowni państwo, bardzo istotne.
Myśmy wczoraj gościli część z państwa na pierwszej konferencji farmaceutów poświęconej szczepieniom.
Kiedy pierwszy raz żeśmy rozmawiali o tym, zastanawialiśmy się z prezesem Tomkowem, czy będzie zainteresowanie, czy farmaceuci przyjadą, czy będą chcieli się rozwijać.
Szanowni państwo, jesteśmy naprawdę zdziwieni frekwencją. Pełna sala od 9 do 15.
Merytoryka, fachowcy, eksperci, przedstawiciele PTW, przedstawiciele ministerstwa.
Wszystkie środowiska zintegrowane, rozmawiające merytorycznie o rozwoju świadczeń w aptekach.
Ale przed nami jeszcze, szanowni państwo, regulacje i potrzebne zmiany.
Po pierwsze, brak możliwości wyjścia farmaceutów z aptek.
My dajemy potencjał, dajemy możliwość.
Farmaceuci mogą wyjść do tych miejsc, z których po prostu pacjenci nie są w stanie wyjść o własnych siłach.
To są ZOL-e, to są DPS-y, to są, uwaga, pacjenci uwięzieni na czwartym piętrze, którzy są świadomi potrzeby immunoprofilaktyki, ale nie są w stanie, szanowni państwo, po prostu do aptek dotrzeć.
Farmaceuci dają też potencjał szczepienia poniżej 18 roku życia oraz, szanowni państwo, chcielibyśmy śmiało na zasadach uregulowanych językiem prawa i słowem spisanym, szanowni państwo, informować naszych pacjentów o tym, co w aptekach się dzieje.
To tyle z mojej strony.
Dziękując państwu za to wsparcie, prosimy o spojrzenie szeroko na możliwości aptek, dlatego że profilaktyka nie ogranicza się do immunoprofilaktyki, a apteki naprawdę dają bardzo duży potencjał.
Dziękuję Pani Marszałek, dziękuję państwu bardzo.
