Wrocław stolicą europejskiej farmacji – podsumowanie międzynarodowej konferencji PGEU 2026

W dniach 26–28 maja 2026 roku Wrocław stał się centrum dyskusji o przyszłości opieki zdrowotnej w Europie. Naczelna Izba Aptekarska była gospodarzem dorocznego spotkania oraz konferencji Grupy Farmaceutycznej Unii Europejskiej (PGEU), zrzeszającej ponad pół miliona farmaceutów w Europie. Wydarzenie, skupione wokół tematu przygotowania systemów medycznych na kryzysy bezpieczeństwa, zgromadziło liderów branży, przedstawicieli Komisji Europejskiej, Parlamentu Europejskiego oraz administracji rządowej.

Podczas zjazdu wybrano również nowe władze PGEU na rok 2027, zaprezentowano konkretne rozwiązania z wielu państw, dotyczące m.in. reagowania kryzysowego, monitorowania braków leków i poszerzania kompetencji farmaceutów.

Obrady toczyły się pod hasłem „Ensuring Europe’s health preparedness” i koncentrowały się na przygotowaniu systemów ochrony zdrowia na sytuacje kryzysowe, od pandemii i klęsk żywiołowych po cyberataki i przerwy w dostępie do leków.

Wybór Polski na miejsce tegorocznego kongresu to bezpośrednia konsekwencja objęcia funkcji Prezydenta PGEU przez dr. Mikołaja Konstantego – to też konsekwencja pozycji, jaką polski samorząd wypracował w strukturach unijnych, stając się jednym z głównych architektów zmian w europejskiej farmacji.

Samorząd działa w imieniu i dla prestiżu farmaceutów

Obecność najważniejszych postaci unijnej polityki zdrowotnej we Wrocławiu potwierdza, że głos polskich farmaceutów jest słyszalny w Brukseli. Prezes Naczelnej Rady Aptekarskiej, Marek Tomków, jednoznacznie wskazał na znaczenie tego wydarzenia dla środowiska:

– Organizacja tak prestiżowego kongresu w Polsce to dowód uznania dla poziomu merytorycznego naszego samorządu. Pokazujemy wspólnocie aptekarskiej, że Naczelna Izba Aptekarska nie tylko skutecznie broni praw farmaceutów w kraju, ale realnie wpływa na unijne prawodawstwo. Współczesne kryzysy udowodniły, że stabilna i silna apteka to fundament bezpieczeństwa pacjentów. Walczymy o to, by polscy farmaceuci posiadali narzędzia i uprawnienia adekwatne do wyzwań XXI wieku, co wprost przekłada się na prestiż i szacunek dla tego zawodu.

Bezpieczeństwo lekowe to fundament suwerenności

Oficjalną część konferencji poświęcono zagadnieniu „Europe’s Health Preparedness in Security Crises” (Przygotowanie zdrowotne Europy w obliczu kryzysów bezpieczeństwa). Wystąpienia prelegentów skupiły się wokół odporności łańcuchów dostaw, przeciwdziałania brakom produktów leczniczych oraz pełnej integracji aptek ogólnodostępnych z państwowymi systemami reagowania kryzysowego.

Prezydent PGEU na rok 2026, dr n. farm. Mikołaj Konstanty, otwierając konferencję, podkreślił, że przygotowanie na kryzysy „nie jest wyłącznie kwestią planów i magazynów rezerw, ale przede wszystkim pytaniem o to, czy pacjent w trudnym momencie ma dostęp do farmaceuty i do terapii blisko domu”. Zwrócił uwagę, że doświadczenia ostatnich lat pokazały, iż apteki pozostają otwarte i dostępne także wtedy, gdy inne instytucje systemu działają w ograniczonym zakresie. Czas przejść od doraźnego uznania do pełnej, strukturalnej integracji aptek z systemem bezpieczeństwa państwa.

W imieniu polskiego rządu głos zabrała Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Zdrowia, Katarzyna Kacperczyk, która odniosła się do nadchodzących priorytetów międzynarodowych państwa:
– Zdrowie publiczne staje się jednym z filarów bezpieczeństwa państwowego. Nie ma mowy o suwerenności i stabilności opieki nad obywatelami bez zapewnienia bezpieczeństwa farmaceutycznego i odporności łańcuchów dostaw produktów leczniczych. Ścisła współpraca z sektorem aptekarskim jest w tym procesie niezbędna.

Z kolei Maciej Popowski, Dyrektor Generalny DG ECHO w Komisji Europejskiej, przybliżył zebranym założenia europejskiej strategii odporności, zaznaczając, że apteki stanowią kręgosłup lokalnych społeczności i naturalny punkt zaufania publicznego, który należy stale wzmacniać.

W sesji inauguracyjnej głos zabrała Roxana Mînzatu, wiceprzewodnicząca Komisji Europejskiej odpowiedzialna m.in. za kwestie przygotowania i odporności systemów ochrony zdrowia. Wskazała na znaczenie reformy farmaceutycznej UE oraz projektowanego Critical Medicines Act jako narzędzi do lepszego zapobiegania brakom leków, podkreślając jednocześnie, że „w chwilach największego obciążenia to farmaceuci są jednymi z pierwszych profesjonalistów, do których zwracają się obywatele”.

Praktyczne wdrożenia w Europie – wzorce dla Polski

Podczas paneli dyskusyjnych zaprezentowano konkretne programy, które z powodzeniem rozwijają rolę zawodową farmaceutów w innych krajach wspólnoty, stanowiąc cenny punkt odniesienia dla planowanych reform w Polsce:

• Portugalia: António Teixeira Rodrigues omówił Zintegrowany System Nadzoru Epidemiologicznego (SIVE). Dzięki niemu portugalskie apteki w czasie rzeczywistym raportują dane o infekcjach dróg oddechowych, wykazując niemal 90-procentową korelację z tradycyjnymi, rządowymi wskaźnikami epidemiologicznymi.
• Chorwacja: Ana Soldo przedstawiła platformę PILK, która pozwala na pełną cyfryzację i monitorowanie interwencji farmaceutycznych oraz automatyczną komunikację z lekarzami rodzinnymi. Zaprezentowano również oparty na technologii blockchain system PPNL do prognozowania deficytów lekowych.
• Irlandia: Caoimhe McAuley (reprezentująca Irish Pharmacy Union) zrelacjonowała spektakularny sukces wdrożenia usługi Common Conditions Service. Umożliwia ona irlandzkim farmaceutom samodzielne diagnozowanie i ordynowanie leków na receptę w przypadku 8 powszechnych schorzeń (m.in. zapalenia spojówek, półpaśca czy niepowikłanych infekcji układu moczowego). Program realizowany w dedykowanych pokojach konsultacyjnych cieszy się ogromnym uznaniem pacjentów i odciąża lekarzy POZ.

Ważnym elementem sprawozdania sekretariatu PGEU było podsumowanie prac nad unijną reformą prawa farmaceutycznego. Dzięki zaangażowaniu organizacji członkowskich, w tym polskiego samorządu, udało się obronić interes pacjentów i aptek – m.in. poprzez utrzymanie tradycyjnych, papierowych ulotek dołączanych do leków (za których druk odpowiada przemysł, a nie apteki) oraz ochronę receptury aptecznej przed restrykcjami korporacji farmaceutycznych.

Wybór nowych władz PGEU

Drugi dzień obrad Walnego Zgromadzenia przyniósł rozstrzygnięcia w wyborach władz organizacji na kolejną kadencję.

Nowym Prezydentem PGEU na rok 2027 został wybrany Mattias Arnold (reprezentujący niemiecką federację ABDA). Funkcję Wiceprezydenta PGEU powierzono Anie Soldo z Chorwacji.

Nowe kierownictwo PGEU obejmie swoje obowiązki 1 stycznia 2027 r.; Mathias Arnold zapowiedział koncentrację na bezpieczeństwie dostaw, cyfryzacji oraz finansowaniu usług aptecznych, a Ana Soldo zwróciła uwagę na potrzebę wspólnej, dobrze sfinansowanej strategii europejskiego samorządu aptekarskiego.

Nowi liderzy zadeklarowali kontynuację silnej, zintegrowanej polityki na rzecz obrony tradycyjnego modelu aptek opartego na niezależności zawodowej farmaceuty, cyfryzacji usług oraz zrównoważonym finansowaniu opieki farmaceutycznej.

Organizacja wrocławskiej konferencji PGEU przez Naczelną Izbę Aptekarską była okazją do zaprezentowania potencjału polskiego samorządu zawodu farmaceuty oraz doświadczeń aptek ogólnodostępnych w zakresie opieki nad pacjentem i reagowania na braki leków. Udział przedstawicieli NIA w debatach merytorycznych oraz goszczenie europejskich delegacji na Dolnym Śląsku wzmocniły pozycję polskiego samorządu jako aktywnego partnera w pracach nad kształtem europejskiej polityki lekowej.

Naczelna Izba Aptekarska składa serdeczne podziękowania wszystkim delegatom, partnerom instytucjonalnym oraz gościom za owocne obrady i wspólną pracę na rzecz budowania prestiżu zawodu farmaceuty w Polsce i w całej Europie.

W najbliższym czasie opublikujemy kolejne materiały z Wrocławia (wpis będzie aktualizowany).

O PGEU

Grupa Farmaceutyczna Unii Europejskiej (PGEU) jest europejskim stowarzyszeniem reprezentującym interesy zawodowe ponad 500 000 farmaceutów z przeszło 30 krajów Europy. Organizacja aktywnie współpracuje z instytucjami unijnymi przy tworzeniu regulacji dotyczących sektora zdrowia, bezpieczeństwa lekowego oraz roli aptek w systemach opieki zdrowotnej.

O Naczelnej Izbie Aptekarskiej

Naczelna Izba Aptekarska (NIA) reprezentuje samorząd zawodowy farmaceutów w Polsce. Dba o najwyższe standardy wykonywania zawodu, czynnie uczestniczy w procesach legislacyjnych, broni praw farmaceutów oraz działa na rzecz stałego rozwoju opieki farmaceutycznej i budowania prestiżu społecznego zawodu zaufania publicznego.